در یک آزمایش، کسانی که گوشی‌شان در اتاق دیگر بود از آن‌هایی که گوشی بی‌صدا روی میزشان بود بهتر عمل کردند. نتیجه و راهکارهای کاربردی برای مطالعه را بخوانید.
خیلی از ما موقع درس خواندن گوشی را بی‌صدا می‌کنیم، رویش را برمی‌گردانیم و کنار کتاب می‌گذاریم و خیالمان راحت است که «سراغش نمی‌روم». اما یک آزمایش دانشگاهی نشان داد شاید همین که گوشی در دسترس و جلوی چشم باشد، بخشی از توان ذهنی ما را مشغول کند؛ حتی وقتی اصلاً به آن دست نمی‌زنیم.
آزمایش «تخلیهٔ مغز» چه بود؟
آدریان وارد و همکارانش در دانشگاه تگزاس در سال ۲۰۱۷ پژوهشی با عنوان Brain Drain در مجلهٔ Journal of the Association for Consumer Research منتشر کردند. در آزمایش اول، ۵۲۰ دانشجو که همه گوشی هوشمند داشتند، به‌طور تصادفی در سه گروه قرار گرفتند و همه گوشی‌شان را بی‌صدا کردند:
- گروه میز: گوشی رو به پایین روی میز، کنار دستشان بود.
- گروه جیب یا کیف: گوشی همان‌جایی بود که معمولاً نگهش می‌دارند.
- گروه اتاق دیگر: گوشی را همراه وسایلشان بیرون از اتاق آزمون گذاشته بودند.
سپس همه آزمون‌هایی حل کردند که حافظهٔ کاری (توان نگه‌داشتن و پردازش هم‌زمان اطلاعات در ذهن) و استدلال و حل مسئله را می‌سنجید؛ یعنی همان توانی که در حل تست ریاضی یا فهم یک متن سخت به کار می‌آید.
نتیجه
- کسانی که گوشی‌شان در اتاق دیگر بود، در سنجش حافظهٔ کاری به‌طور معناداری از گروهی که گوشی روی میز داشتند بهتر عمل کردند.
- گروه جیب یا کیف بین این دو قرار گرفت و تفاوتش با هیچ‌کدام از دو گروه دیگر معنادار نبود؛ اما روند کلی این بود که هرچه گوشی دورتر، نتیجه بهتر.
- نکتهٔ جالب: شرکت‌کنندگان گزارش نکرده بودند که حین آزمون به گوشی فکر می‌کنند؛ با این حال اثر آن در عملکردشان دیده می‌شد.
- در آزمایش دوم همین پژوهش، اثر حضور گوشی برای کسانی که وابستگی بیشتری به گوشی داشتند، پررنگ‌تر بود.
پژوهشگران این‌طور توضیح دادند که ذهن ما برای «سراغ گوشی نرفتن» هم انرژی خرج می‌کند و این انرژی از سهم درس کم می‌شود. البته این نتیجهٔ یک پژوهش روی دانشجویان آمریکایی است و برای همه یک‌اندازه نیست؛ اما امتحان کردنش هزینه‌ای ندارد.
پنج راهکار ساده برای جلسهٔ مطالعه
- گوشی را از اتاق بیرون بگذارید؛ نه فقط بی‌صدا و برعکس روی میز. اگر نمی‌شود، دست‌کم داخل کیف و دور از چشم.
- زمان چک کردن گوشی را از قبل تعیین کنید. مثلاً بعد از هر جلسهٔ مطالعه، ۵ دقیقه. روش پومودورو برای همین تقسیم‌بندی مناسب است.
- اگر برای درس به گوشی نیاز دارید (کلاس آنلاین یا فایل جزوه)، همان را جدا کنید و بعد گوشی را کنار بگذارید. نسخهٔ چاپی جزوه هم این وسوسه را کم می‌کند.
- برای آزمون‌های آزمایشی تمرین کنید. در آزمون‌های قلم‌چی نسیم‌شهر و جلسهٔ کنکور گوشی کنارتان نیست؛ بهتر است در خانه هم به چند ساعت تمرکز بدون گوشی عادت کنید.
- با خودتان قرار «اگر… آنگاه…» بگذارید: «اگر دلم خواست گوشی را ببینم، اول تست بعدی را تمام می‌کنم.» این روش را در نیت اجرایی توضیح داده‌ایم.
برای بچه‌های دبستان و متوسطهٔ اول
والدین می‌توانند برای ساعت تکلیف شب یک «جای پارک گوشی و تبلت» بیرون از اتاق درس در نظر بگیرند؛ برای همهٔ اعضای خانواده. وقتی بزرگ‌ترها هم همین قانون را رعایت کنند، بچه‌ها راحت‌تر قبولش می‌کنند. ایده‌های بیشتر را در همراهی والدین در تکلیف و درس بخوانید.
در نسیم‌شهر
اگر برای ساختن عادت مطالعهٔ متمرکز و برنامهٔ منظم کمک می‌خواهید، آموزشگاه ستارگان نسیم‌شهر با کلاس‌های تقویتی و مشاوره از دوم دبستان تا دوازدهم کنار شماست. داوطلبان کنکور هم صفحهٔ کنکور نسیم‌شهر را ببینند و برای مطالعهٔ کاغذی و بی‌حواس‌پرتی، جزوه‌های فروشگاه ستارگان پلاس را بررسی کنند.
منبع: Ward, Duke, Gneezy & Bos، Brain Drain: The Mere Presence of One’s Own Smartphone Reduces Available Cognitive Capacity، Journal of the Association for Consumer Research، ۲۰۱۷؛ خبر دانشگاه تگزاس دربارهٔ این پژوهش، ۲۶ ژوئن ۲۰۱۷.
