در یک آزمایش، درک مطلب در سکوت و با موسیقی بی‌کلام بهتر بود و آهنگ باکلام، چه دوست‌داشتنی چه نه، نتیجه را پایین آورد. نکته‌های کاربردی را بخوانید.
هدفون در گوش، لیست آهنگ‌های محبوب در حال پخش و کتاب باز روی میز؛ صحنه‌ای آشنا برای خیلی از دانش‌آموزها. بعضی‌ها می‌گویند «با آهنگ بهتر تمرکز می‌کنم». یک آزمایش دانشگاهی دقیقاً همین را سنجید: آیا گوش دادن به آهنگی که دوستش داریم، به فهم متن کمک می‌کند؟
آزمایش پرهام و کری
نیک پرهام و هریت کری از دانشگاه متروپولیتن کاردیف، نتیجهٔ پژوهششان را در سال ۲۰۱۴ در مجلهٔ Applied Cognitive Psychology منتشر کردند. ۳۰ دانشجو متن‌های درک مطلب می‌خواندند و به سؤال‌هایش جواب می‌دادند؛ هر کدام در چهار وضعیت صوتی مختلف، هر بار حدود ۱۰ دقیقه:
- سکوت
- آهنگ باکلامی که خودشان دوست داشتند (از لیست آهنگ‌های خودشان)
- آهنگ باکلامی که دوست نداشتند
- موسیقی بی‌کلام
نتیجه
- بهترین عملکرد در سکوت و با موسیقی بی‌کلام بود و تفاوت این دو معنادار نبود.
- هر دو حالتِ آهنگ باکلام عملکرد را پایین آوردند و عملکرد در سکوت به‌طور معناداری از هر دو بهتر بود.
- مهم‌ترین نکته: آهنگ محبوب به همان اندازهٔ آهنگ نامحبوب به درک مطلب آسیب زد. دوست داشتن آهنگ، مانع حواس‌پرتی نشد.
- خود شرکت‌کنندگان هم آهنگ‌های باکلام را حواس‌پرت‌کننده‌تر از سکوت ارزیابی کردند.
توضیح پژوهشگران این است که وقتی متنی را می‌خوانیم، ذهن با کلمه‌ها کار می‌کند و کلمه‌های آهنگ هم برای همان بخش از توجه رقابت می‌کنند. این پژوهش با نمونهٔ کوچک و روی یک نوع تکلیف (درک مطلب) انجام شده و نتیجه را برای همه و همهٔ درس‌ها تضمین نمی‌کند؛ اما پیامش برای درس‌هایی مثل ادبیات، عربی، دین و زندگی و زیست که پر از متن‌اند، روشن است.
از این آزمایش چه نتیجه‌ای بگیریم؟
- برای خواندن درسنامه و متن، سکوت را انتخاب کنید. اگر محیط خانه شلوغ است، گوش‌گیر ساده هم کمک می‌کند.
- اگر بدون صدا نمی‌توانید، موسیقی بی‌کلام و آرام گزینهٔ کم‌ضررتری است تا آهنگ باکلام.
- آهنگ را جایزهٔ استراحت کنید. بعد از هر جلسهٔ مطالعه، چند دقیقه آهنگ مورد علاقه‌تان را گوش کنید؛ هم انگیزه می‌دهد و هم به درک مطلب آسیب نمی‌زند.
- به حس خودتان اعتماد کامل نکنید. گاهی چیزی که «حس خوبی» دارد، لزوماً یادگیری بیشتری نمی‌آورد؛ همان چیزی که در توهم یادگیری با دوباره‌خوانی هم دیدیم. یک هفته در سکوت و یک هفته با آهنگ تست بزنید و درصدها را مقایسه کنید.
- شرایط جلسهٔ آزمون را تمرین کنید. آزمون‌های قلم‌چی نسیم‌شهر و کنکور در سکوت برگزار می‌شوند؛ بهتر است ذهن به همین شرایط عادت داشته باشد.
برای بچه‌های کوچک‌تر
برای دانش‌آموزان دبستان که تازه روخوانی و درک متن را تمرین می‌کنند، زمان تکلیف شب را بدون تلویزیون و آهنگ باکلام در نظر بگیرید. پخش آهنگ را می‌شود برای زمان بازی و استراحت بعد از تکلیف گذاشت.
در نسیم‌شهر
برای ساختن عادت مطالعهٔ درست، مشاوران و کلاس‌های تقویتی آموزشگاه ستارگان نسیم‌شهر برای دانش‌آموزان دوم دبستان تا دوازدهم آماده‌اند. کنکوری‌ها می‌توانند صفحهٔ کنکور نسیم‌شهر را ببینند و برای مطالعهٔ هدفمند درس‌های متنی، جزوه‌های فروشگاه ستارگان پلاس و راهنمای انتخاب جزوهٔ مناسب را بررسی کنند.
منبع: Perham & Currie، Does listening to preferred music improve reading comprehension performance?، Applied Cognitive Psychology، ۲۰۱۴؛ نسخهٔ مقاله در مخزن دانشگاه متروپولیتن کاردیف (PDF).
