پژوهش‌های گُلویتزر نشان می‌دهد برنامه‌ریزی به شکل «اگر موقعیت X پیش آمد، کار Y را می‌کنم» احتمال اجرای هدف را بالا می‌برد. کاربرد آن در درس خواندن کنکور.
بیشتر داوطلبان هدف دارند: «امروز سه ساعت شیمی می‌خوانم». اما شب که می‌شود، معلوم می‌شود هدف سر جایش مانده و کار انجام نشده. مشکل معمولاً در هدف نیست؛ در فاصلهٔ بین تصمیم و عمل است.
نیت اجرایی چیست؟
پیتر گُلویتزر (Peter Gollwitzer)، روان‌شناس، در مقاله‌ای که در سال ۱۹۹۹ در نشریهٔ American Psychologist منتشر شد، بین «نیت هدف» (می‌خواهم به X برسم) و «نیت اجرایی» (Implementation Intention) فرق گذاشت. نیت اجرایی یک برنامهٔ مشخص به شکل «اگر موقعیت X پیش آمد، آنگاه کار Y را انجام می‌دهم» است.
ایده این است که وقتی موقعیت و عمل را از قبل به هم گره بزنید، لازم نیست در لحظه دوباره تصمیم بگیرید؛ خود موقعیت شما را به کار یادآوری می‌کند. گلویتزر و شیران در سال ۲۰۰۶ یک فراتحلیل از ده‌ها پژوهش منتشر کردند و نتیجه گرفتند که نیت‌های اجرایی به‌طور کلی اثر متوسط تا بزرگی بر رسیدن به هدف دارند.
نمونه‌هایی برای کنکوری‌ها
- شروع مطالعه: «اگر ساعت ۴ عصر از مدرسه رسیدم و ناهار خوردم، آنگاه کتاب زیست را باز می‌کنم و ۲۵ دقیقه می‌خوانم.» (برای زمان‌بندی، روش پومودورو را ببینید.)
- حواس‌پرتی: «اگر وسط مطالعه دلم خواست گوشی را چک کنم، آنگاه آن را به اتاق دیگر می‌برم.»
- بعد از آزمون: «اگر کارنامهٔ آزمون آمد، آنگاه همان شب سه سؤال غلطم را در دفتر اشتباهات می‌نویسم.»
- روز سخت: «اگر خسته بودم و نتوانستم برنامهٔ کامل را بخوانم، آنگاه حداقل ۱۵ دقیقه مرور فلش‌کارت انجام می‌دهم.»
چطور برای خودتان بنویسید؟
- یک هدف مشخص انتخاب کنید. مثلاً «هر روز ۳۰ تست ریاضی».
- مانع اصلی را پیدا کنید. چه چیزی معمولاً جلوی این کار را می‌گیرد؟ خستگی، گوشی، یا نداشتن زمان مشخص؟
- جملهٔ اگر-آنگاه بنویسید. موقعیت باید دقیق باشد (زمان، مکان یا اتفاق مشخص) و عمل باید کوچک و روشن باشد.
- روی کاغذ بنویسید و جلوی چشم بگذارید. چند جملهٔ اصلی را کنار برنامهٔ هفتگی‌تان بچسبانید.
- هر هفته بازبینی کنید. اگر یک جمله کار نکرد، موقعیت یا عمل را عوض کنید؛ این روش جادو نیست و باید با شرایط خودتان تنظیمش کنید.
در ستارگان نسیم‌شهر
داوطلبان نسیم‌شهر می‌توانند زمان آزمون‌های قلم‌چی در نمایندگی نسیم‌شهر را نقطهٔ «اگر» برنامه‌هایشان قرار بدهند و مطالعهٔ جزوه‌های فروشگاه ستارگان را به آن گره بزنند. برای کلاس‌های تقویتی هم صفحهٔ آموزشگاه ستارگان را ببینید.
منبع: Gollwitzer، «نیت‌های اجرایی: اثرات قوی برنامه‌های ساده»، American Psychologist، ۱۹۹۹؛ Gollwitzer و Sheeran، فراتحلیل نیت‌های اجرایی، Advances in Experimental Social Psychology، ۲۰۰۶38002-1).
