تست غلط اگر فقط دیده شود و رد شود، دوباره تکرار می‌شود. با یک دفتر اشتباهات ساده، علت هر غلط را ثبت کنید و آن را به برنامهٔ مرور تبدیل کنید.
بیشتر دانش‌آموزان بعد از آزمون پاسخ تشریحی را می‌خوانند، سری تکان می‌دهند و می‌روند سراغ درس بعد. چند هفته بعد، همان اشتباه دوباره تکرار می‌شود. دفتر اشتباهات جایی است که غلط‌ها ثبت می‌شوند تا دیگر تکرار نشوند.
اول بفهمید چرا غلط زدید
کانون در یکی از مطالب مشاوره‌ای‌اش این دلیل‌ها را برای اشتباه در تست فهرست کرده است:
- بی‌دقتی در خواندن صورت سؤال
- بی‌دقتی در خواندن گزینه‌ها
- سطحی خواندن درس و کم‌کاری در مطالعه
- کمبود وقت
- جابه‌جا زدن جواب در پاسخ‌نامه
- روش غلط مطالعه
- اشتباه محاسباتی
این دلیل‌ها راه‌حل یکسانی ندارند. کسی که به خاطر کم‌خوانی غلط زده، باید درس را دوباره بخواند؛ کسی که صورت سؤال را بد خوانده، باید آرام‌تر و دقیق‌تر بخواند. پس در دفتر اشتباهات، علت از خود جواب مهم‌تر است.
هر غلط، یک ردیف
لازم نیست دفتر شیک باشد. یک دفتر معمولی یا چند برگه که به ترتیب درس جدا شده‌اند کافی است. برای هر تست غلط یا نزده این‌ها را بنویسید:
- درس و مبحث (مثلاً شیمی یازدهم، فصل ۲).
- منبع سؤال: آزمون کدام روز یا کدام صفحهٔ کتاب تست.
- علت اشتباه: یکی از دسته‌های بالا.
- نکتهٔ کلیدی در یکی دو خط، با زبان خودتان؛ نه کپی کامل پاسخ تشریحی.
- تاریخ مرور بعدی.
اگر صورت سؤال طولانی است، لازم نیست کامل رونویسی کنید. شمارهٔ سؤال و منبع را بنویسید، یا تست را در کتاب علامت بزنید تا بعداً سراغش بروید.
دفتر را مرور کنید، نه فقط پر
دفتری که فقط پر شود، فایده‌ای ندارد. چند پیشنهاد:
- فاصله‌دار مرور کنید. مثلاً چند روز بعد، یک هفته بعد و قبل از آزمون بعدی. چرایی این روش را در مطلب مرور فاصله‌دار و خودآزمایی توضیح داده‌ایم.
- دوباره حل کنید، نخوانید. موقع مرور جواب را بپوشانید و تست را از اول حل کنید. اگر این بار درست حل کردید، کنار ردیف یک تیک بزنید؛ ردیفی که دو سه بار پشت سر هم درست حل شد، از دور مرور خارج می‌شود.
- الگو را ببینید. بعد از چند آزمون، ستون علت‌ها را بشمارید. اگر بیشترشان «بی‌دقتی در خواندن سؤال» است، مشکل شما ندانستن نیست و راه‌حلش تمرین تست با دقت و زمان‌سنج است.
کنار کارنامهٔ کانون
کانون در کارنامهٔ آزمون‌ها ابزارهایی مثل کارنامهٔ اشتباهات هم دارد. یکی از رتبه‌های برتری که تجربه‌اش در سایت کانون منتشر شده، می‌گوید مدتی فقط آزمون را «می‌خوانده» و اسمش را تحلیل گذاشته بوده، و جمع کردن تست‌های نشان‌دار و استفاده از کارنامهٔ اشتباهات به بهتر شدن وضعیتش کمک کرده است. کارنامه می‌گوید کجا غلط زده‌اید؛ دفتر اشتباهات می‌گوید چرا، و این دو مکمل هم‌اند. روش کامل تحلیل کارنامه را در تحلیل کارنامهٔ قلم‌چی در ۵ مرحله بخوانید.
دفتر اشتباهات، جزوهٔ شخصی شماست
نزدیک امتحان نهایی یا کنکور، وقت دوباره خواندن همهٔ کتاب‌ها نیست. دفتر اشتباهات دقیقاً همان نقطه‌هایی را جمع کرده که شما در آن‌ها لغزیده‌اید؛ برای همین برای مرور پایانی از هر جزوهٔ آماده‌ای شخصی‌تر است. جزوهٔ خوب درسی هم پایهٔ این کار است؛ معیارهای انتخابش را در راهنمای انتخاب جزوهٔ کنکور نوشته‌ایم و جزوه‌ها را می‌توانید در فروشگاه جزوهٔ ستارگان ببینید.
در ستارگان نسیم‌شهر
اگر برای راه انداختن دفتر اشتباهات یا تحلیل آزمون‌ها کمک می‌خواهید، با نمایندگی رسمی قلم‌چی در نسیم‌شهر یا آموزشگاه تقویتی ستارگان تماس بگیرید.
منبع: کانون فرهنگی آموزش، «چگونه آزمون را دقیق ارزیابی کنیم؟» و کانون فرهنگی آموزش، «چگونه آزمون را تحلیل کنیم؟»
