پژوهشی در مجلهٔ Science نشان داد نوشتن ده‌دقیقه‌ای دربارهٔ نگرانی‌های امتحان، به دانش‌آموزان مضطرب کمک کرد بهتر نتیجه بگیرند. روش انجامش را بخوانید.
خیلی از دانش‌آموزان درس را خوب خوانده‌اند، اما سر جلسه چیزی را که بلد بودند یادشان نمی‌آید یا در محاسبه‌ای ساده اشتباه می‌کنند. بعد از آزمون هم می‌گویند: «بلد بودم، ولی استرس گرفتم.» این تجربه آن‌قدر رایج است که پژوهشگران برایش اسم گذاشته‌اند: «خراب کردن زیر فشار» (choking under pressure). خبر خوب این است که یک راه ساده و بی‌هزینه برای کم کردن اثر آن پیدا شده است.
پژوهش دانشگاه شیکاگو چه بود؟
در ژانویهٔ ۲۰۱۱، دو پژوهشگر دانشگاه شیکاگو به نام‌های جراردو رامیرز و سیان بیلاک نتیجهٔ چهار آزمایش را در مجلهٔ معتبر Science منتشر کردند. ایدهٔ آن‌ها این بود: آزمون مهم نگرانی می‌سازد، نگرانی بخشی از ظرفیت ذهن را اشغال می‌کند و برای حل سؤال جای کمتری می‌ماند. اگر دانش‌آموز درست پیش از آزمون نگرانی‌هایش را روی کاغذ بیاورد، شاید ذهنش سبک‌تر شود.
- در آزمایشگاه: به گزارش خبرگزاری دانشگاه شیکاگو، ۲۰ دانشجو دو آزمون کوتاه ریاضی دادند. برای آزمون دوم فضای پرفشاری ساختند (جایزه، کار گروهی، فیلم‌برداری و بررسی برگه توسط معلم ریاضی). نیمی از دانشجوها پیش از آزمون ۱۰ دقیقه دربارهٔ احساسشان نسبت به آزمون نوشتند و نیمی فقط آرام نشستند. دقت گروه دوم حدود ۱۲ درصد افت کرد، اما دقت گروهی که نوشته بودند حدود ۵ درصد بهتر شد.
- نوشتن دربارهٔ چه؟ در آزمایش دیگری معلوم شد صرفِ نوشتن کافی نیست؛ اثر مثبت وقتی دیده شد که دانشجوها دربارهٔ افکار و احساسشان نسبت به همان آزمون نوشتند.
- در کلاس واقعی: این روش دو سال پشت سر هم پیش از اولین امتحان پایانی زیست‌شناسی دانش‌آموزان پایهٔ نهم یک دبیرستان آمریکایی اجرا شد. دانش‌آموزانی که اضطراب امتحان بالایی داشتند و پیش از آزمون نوشتند، به‌طور میانگین نمرهٔ B+ گرفتند؛ هم‌کلاسی‌های مضطربی که ننوشتند، B-. به تعبیر بیلاک، این ده دقیقه نوشتن «زمین بازی را هموار کرد» و دانش‌آموزان مضطرب هم‌پای دیگران نتیجه گرفتند.
یک احتیاط مهم
این پژوهش با گروه‌های کوچک و در آمریکا انجام شده است و قرار نیست جای درس خواندن را بگیرد. نوشتن، دانسته‌ای را که ندارید به شما نمی‌دهد؛ فقط کمک می‌کند آنچه بلدید، زیر فشار گم نشود. اگر استرستان خیلی شدید است یا مدت‌هاست ادامه دارد، حتماً با خانواده و مشاور مدرسه یا آموزشگاه صحبت کنید.
روش عملی: ده دقیقه، یک برگه، یک خودکار
- زمانش را درست انتخاب کنید: درست پیش از شروع آزمون؛ مثلاً صبح روز آزمون قلم‌چی، پیش از رفتن به حوزه یا در چند دقیقهٔ انتظار پیش از شروع.
- صادقانه بنویسید: از چه چیزی می‌ترسید؟ درس خاصی؟ نمرهٔ منفی؟ مقایسه با دیگران؟ واکنش خانواده؟ لازم نیست جمله‌ها مرتب یا درست باشند.
- فقط دربارهٔ همین آزمون بنویسید، نه خاطرات روزمره؛ پژوهش نشان داد موضوع نوشتن مهم است.
- برگه را نگه ندارید و دوباره نخوانید. کار این برگه خالی کردن ذهن است، نه تحلیل.
- اول در آزمون آزمایشی امتحانش کنید، نه روز کنکور. چند بار در آزمون‌های نمایندگی قلم‌چی نسیم‌شهر امتحانش کنید و بعد با تحلیل کارنامه در ۵ مرحله ببینید روی دقتتان اثری داشته یا نه.
برای دانش‌آموزان کوچک‌تر
آزمایش‌های این پژوهش روی دانش‌آموزان دبیرستانی و دانشجوها انجام شده است. برای بچه‌های دبستانی که نوشتن طولانی برایشان سخت است، والدین می‌توانند پیش از امتحان با آرامش بپرسند «از چه چیزِ این امتحان نگرانی؟» و فقط گوش بدهند. برای ایده‌های بیشتر دربارهٔ همراهی در خانه، مطلب کمک به درس بچه‌ها در خانه را بخوانید.
آرامش واقعی از آمادگی می‌آید
این روش فقط یک کمک کوچک است و پایهٔ آرامش سر جلسه، آمادگی خوب است: تمرین منظم با تست استاندارد، حساب‌وکتاب درست نمرهٔ منفی و برنامهٔ مشخص. اگر در نسیم‌شهر هستید، برای کلاس‌های تقویتی و مشاوره به آموزشگاه ستارگان و صفحهٔ کنکور نسیم‌شهر سر بزنید و برای تمرین بیشتر، جزوه‌های فروشگاه ستارگان پلاس را ببینید.
منبع: Ramirez & Beilock، Writing About Testing Worries Boosts Exam Performance in the Classroom، مجلهٔ Science، ۱۴ ژانویهٔ ۲۰۱۱؛ خبرگزاری دانشگاه شیکاگو: Writing about worries eases anxiety and improves test performance.
