پژوهش مولر و اوپنهایمر نشان داد دانش‌آموزانی که با دست یادداشت می‌گرفتند، در سؤال‌های مفهومی بهتر عمل کردند. راهنمای عملی نکته‌برداری برای کنکور.
لپ‌تاپ سریع‌تر است، اما سرعت همیشه به معنی یادگیری بهتر نیست. یکی از پژوهش‌های معروف دربارهٔ نکته‌برداری دستی در برابر تایپ دقیقاً همین را بررسی کرده و برای داوطلبان کنکور هم درس‌های کاربردی دارد.
پژوهش مولر و اوپنهایمر
پاملا مولر و دانیل اوپنهایمر در سال ۲۰۱۴ در نشریهٔ Psychological Science چند آزمایش گزارش کردند. دانش‌آموزانی که با لپ‌تاپ یادداشت می‌گرفتند معمولاً متن بیشتری می‌نوشتند، اما اغلب عین‌به‌عین حرف استاد را تایپ می‌کردند. گروهی که با دست می‌نوشتند، کمتر می‌نوشتند اما بیشتر گزینش و بازنویسی مفهومی می‌کردند.
در آزمون‌های مفهومی، گروه دست‌نویس معمولاً بهتر عمل کرد. پژوهش‌های بعدی بعضی از این نتایج را کم‌رنگ‌تر یا مشروط گزارش کرده‌اند؛ پس این یک قانون مطلق نیست، ولی پیام عملی‌اش هنوز مفید است: اگر فقط رونویسی کنید، تایپ کمکتان نمی‌کند.
چطور برای کنکور یادداشت بگیرید؟
- مفهوم بنویسید، نه جملهٔ کامل. بعد از هر بند بپرسید: «ایدهٔ اصلی چیست؟» و همان را با کلمه‌های خودتان بنویسید.
- وقتی مطلب تازه و مفهومی است، دست را ترجیح بدهید. برای زیست، فلسفه، یا توضیح‌های فیزیک، کاغذ معمولاً وادارتان می‌کند خلاصه کنید.
- تایپ را برای فهرست و مرور نگه دارید. جدول‌ها، فلش‌کارت‌ها و آرشیو اشتباهات روی لپ‌تاپ سریع‌تر مرتب می‌شوند؛ مثل دفتر اشتباهات تست.
- با روش کُرنِل ترکیب کنید. حاشیهٔ سؤال و جمع‌بندی پایین صفحه کمک می‌کند یادداشت خام به ابزار مرور تبدیل شود؛ راهنمای جزوه‌نویسی کُرنِل را ببینید.
- همان شب یک مرور کوتاه. بدون مرور، هم دست‌نویس و هم تایپ کم‌اثر می‌شوند؛ مرور فاصله‌دار و خودآزمایی را جدی بگیرید.
صداقت دربارهٔ محدودیت‌ها
تکرارهای بعدی پژوهش نشان داده‌اند اثر دست‌نویسی همیشه بزرگ و همه‌جا یکسان نیست. اگر دست‌خطتان کند است یا کلاس سرعت بالایی دارد، بهتر است تایپ کنید ولی عمداً بازنویسی مفهومی کنید، نه رونویسی. هدف، درگیر شدن مغز است نه خودِ قلم.
در ستارگان نسیم‌شهر
داوطلبان نسیم‌شهر می‌توانند در کلاس‌های حضوری یا هنگام کار با جزوه‌های فروشگاه ستارگان همین روش را تمرین کنند و نتیجه را در آزمون‌های قلم‌چی نمایندگی نسیم‌شهر بسنجند. برای برنامهٔ تقویتی هم صفحهٔ آموزشگاه ستارگان را ببینید.
منبع: Mueller و Oppenheimer، «قلم از صفحه‌کلید قوی‌تر است»، Psychological Science، ۲۰۱۴.
